polskienglishdeutsche

konsenior ks. dr Ryszard Ernest Wagner

Schubert Beniamin Bogumił
(1782 - zm. 1783), urodzony w  Cieszynie, by┼é tam nauczycielem, potem rektorem miejscowej szko┼éy ewangelickiej (1771-1782), stamt─ůd przeszed┼é do Bielska. Tu pe┼éni┼é s┼éu┼╝b─Ö pastora oko┼éo jednego roku. Zmar┼é m┼éodo, prze┼╝ywszy lat 38 (Vorw. s. XV).

Nowak Jerzy (1782 - zm. 1818), urodzi┼é si─Ö w  Kozakowicach w roku 1758, po studiach obj─ů┼é posad─Ö w Bielsku i  tu zmar┼é w roku 1818. By┼é wspó┼éautorem kancjona┼éu. S┼éu┼╝b─Ö w  Bielsku pe┼éni┼é 37 lat (Vorw. s. XXV), (B. Zio┼ä s. 26).

Fischer Jan Ludwik (1784 - zm. 1806), urodzony w  Reutlingen w Niemczech, do roku 1784 sprawowa┼é urz─ůd pastora w  Trie┼Ťcie, by┼é wspó┼éautorem kancjona┼éu u┼╝ywanego w zborze bielskim. Zmar┼é w czasie epidemii cholery w Bielsku (Vorw. s. XXI).

Rakowski Jan (1818 - zm. 1831), nie wiadomo, gdzie i  kiedy si─Ö urodzi┼é ani gdzie studiowa┼é. W latach 1802-1818 by┼é pastorem w Wi┼Ťle, potem w Bielsku. Zmar┼é w roku 1851, prze┼╝ywszy lat 56 (Vorw. s. XXX).

Schmitz v. Schmetzen Jan Jerzy (1765 - zm. 1825), urodzony w Kie┼╝marku na Spiszu; by┼é najpierw pastorem w  ┼üomnicy; jako pastor bielski zosta┼é w roku 1807 obrany seniorem, a w roku 1810 superintendentem Diecezji Morawsko-┼Ül─ůskiej. Zmar┼é w roku 1825, prze┼╝ywszy 60 lat, s┼éu┼╝b─Ö w  Bielsku pe┼éni┼é 34 lata (Vorw. s. XXVII). ┼Üwietny kaznodzieja - krasomówca, bardzo utalentowany.

Schimko Józef Pawe┼é, urodzony 18 wrze┼Ťnia 1796 w  Vsetinie na Morawach - zmar┼é 9 czerwca 1858. Od roku 1826 do ┼Ťmierci by┼é seniorem ┼Ťl─ůskim i inspektorem szkó┼é ewangelickich. Do Bielska zosta┼é powo┼éany z Nawsia. S┼éu┼╝b─Ö w  Bielsku pe┼éni┼é 33 lata, zmar┼é nagle 9 czerwca 1858 roku na udar serca podczas wycieczki na D─Öbowiec.

Schneider Karol Samuel, urodzony 30 wrze┼Ťnia 1802 w  Bielsku - zmar┼é 25 lipca 1882 w Bielsku. Po studiach w  Bratys┼éawie by┼é najpierw nauczycielem, w latach 1825-1828 uko┼äczy┼é teologi─Ö w Wiedniu i zosta┼é mianowany rektorem szko┼éy w Bielsku. W roku 1832 wybrany na proboszcza w Bielsku, w roku 1858 zosta┼é seniorem, a w roku 1864 superintendentem. Zas┼éu┼╝y┼é si─Ö dla Bielska jako organizator szkolnictwa, wspó┼éza┼éo┼╝yciel zak┼éadu pensyjnego dla wdów i sierot po pastorach i  nauczycielach oraz Stowarzyszenia im. Gustawa Adolfa. Zostawi┼é ciekawy pami─Ötnik - "Wspomnienia".

Dr Haase Teodor Wolfgang, urodzony w roku 1834 we Lwowie, studia teologiczne uko┼äczy┼é w. Wiedniu, doktoryzowa┼é si─Ö w Rostocku. W latach 1865-1882 by┼é seniorem ┼Ťl─ůskim, potem superintendentem. Z Bielska powo┼éano go do Cieszyna. By┼é cz┼éonkiem Rady Krajowej i Rady Szkolnej oraz pos┼éem na sejm i cz┼éonkiem Rady Ko┼Ťcielnej w Wiedniu oraz Izby Panów. Zas┼éu┼╝y┼é si─Ö w znacznym stopniu dla pi┼Ťmiennictwa polskiego na ┼Ül─ůsku, wydaj─ůc dla ewangelików "Postyll─Ö" Grzegorza z ┼╗arnowca (1864) oraz "Kazania" Miko┼éaja Reja (1883). W Cieszynie by┼é za┼éo┼╝ycielem "Nowego Czasu" i  "Przegl─ůdu Rolniczego" (od 1877). Napisa┼é ksi─ů┼╝k─Ö o przemy┼Ťle we┼énianym w Bielsku, by┼é za┼éo┼╝ycielem Powszechnego Szpitala Parafii Ewangelickiej w  Cieszynie. Zmar┼é 29 marca 1909 roku. W Bielsku pracowa┼é w latach 1859-1876.

Schur Ferdynand, dr h. c., urodzony w Wiedniu 14 marca 1839, po studiach by┼é pastorem w Brnie i dyrektorem tamtejszej szko┼éy g┼éównej. Cz┼éonek Naczelnej Rady Ko┼Ťcielnej i  sekretarz generalny Stowarzyszenia im. Gustawa Adolfa w  Wiedniu. Sta┼é na czele komitetu za┼éo┼╝ycieli Teatru Miejskiego w Bielsku. Zmar┼é 28 marca 1909 roku, w dzie┼ä przed zgonem sup. Haasego, w Wiedniu. (B. Zio┼ä s. 135, Zarys dziejów Bielska - Zahradnik). W Bielsku w latach 1876-1894.

Fritsche Herman Jerzy, dr h. c., urodzony w roku 1864 w  Bielsku w latach 1872-1874 by┼é wikariuszem w Bia┼éej, potem katechet─ů w Cieszynie (1874-1883). Po krótkiej s┼éu┼╝bie w  Bielsku odszed┼é na samodzielne stanowisko proboszcza w  Bia┼éej, gdzie umar┼é w roku 1924, b─Öd─ůc od roku 1908 superintendentem zachodnio-galicyjskim. W Bielsku w latach 1883-1885.

Modl Marcin, urodzony w Mitterdorfie w Austrii, po studiach by┼é pastorem w Tressdorfie i Zlan. Jako kronikarz napisa┼é kilka przyczynków do dziejów zboru bielskiego. Jako rdzenny Austriak nie zna┼é j─Özyka polskiego, ale zawsze i  wsz─Ödzie najszczerzej popiera┼é Polaków. W Bielsku w latach 1886-1914.

Schmidt Artur, urodzony w Cieszynie w roku 1866, studia odby┼é w Wiedniu, Jenie i Krakowie. Po ordynacji by┼é wikariuszem w Opawie, potem pastorem w Jab┼éo┼äcu. B─Öd─ůc na stanowisku w Bielsku, zast─Öpowa┼é od roku 1910 superintendenta. By┼é jednym z inicjatorów Muzeum Miejskiego w Bielsku. W Bielsku w  latach 1894-1923.

Wagner Ryszard Ernest, doktor filozofii, urodzony w  Skoczowie 5 marca 1883. Studiowa┼é w Wiedniu, Berlinie i  Strasburgu, wikariat odby┼é w Baden ko┼éo Wiednia i w Bia┼éej. Zas┼éu┼╝y┼é si─Ö jako sumienny historyk Ko┼Ťcio┼éa ziemi bielskiej, gromadz─ůc i wydaj─ůc stare kroniki oraz uzupe┼éniaj─ůc je nowymi przyczynkami w zbiorze "Das Buch der Bielitz-Bialaer Chronika". By┼é proboszczem 31 lat. Zmar┼é 5 sierpnia 1945.

Karzel Pawe┼é, urodzony 21 listopada 1893 w Hermanicach ko┼éo Ustronia. By┼é proboszczem w Bielsku od 1924 do stycznia 1945 roku. By┼é dobrym kaznodziej─ů i duszpasterzem, który ca┼éym sercem opiekowa┼é si─Ö biedn─ů ludno┼Ťci─ů Bielska, szczególnie polsk─ů w czasie okupacji. Zmar┼é 22 lipca 1969 roku w Schurfling nad jeziorem Attersee jako senior. (Biel. Ev. Rundbfief Nr 38).

Wegert Adam Piotr (od 1945) urodzony w Gostyninie 8 wrze┼Ťnia 1910, studia odby┼é na Wydziale Teologii Ewangelickiej UW. Po ordynacji by┼é wikariuszem w Krakowie (1934), potem katechet─ů w Bielsku (1935-1939). Po okupacji administrowa┼é zborami w Starym Bielsku i Bielsku oraz Czechowicach-Dziedzicach (1945-1967), nast─Öpnie (1945-1949) tylko w Bielsku. W roku 1949 zosta┼é wybrany proboszczem. Od roku 1957 by┼é seniorem Diecezji Cieszy┼äskiej. By┼é pi─Ötnastym proboszczem parafii bielskiej. Zmar┼é 26.IV.1981 r.


Prócz wymienionych powy┼╝ej pierwszych pastorów (proboszczów) s┼éu┼╝yli zborowi jako wikariusze:

Krzywo┼ä Andrzej (1866-1868), urodzony w Trzycie┼╝u, pó┼║niejszy pastor w Mi─Ödzyrzeczu i Skoczowie oraz senior i  superintendent morawsko-┼Ťl─ůski. Umar┼é w roku 1911. Grafl Emil (1868), (urodzony w Bia┼éej), odszed┼é na stanowisko pastora do Lwowa,gdzie zosta┼é seniorem dystryktu ┼Ťrodkowo-galicyjskiego i zast─Öpc─ů superintendenta. Umar┼é w czasie odprawiania nabo┼╝e┼ästwa w  roku 1901.

Michejda Franciszek (1871-1872), urodzony w  Olbrachcicach. Po wikariacie bielskim by┼é pastorem w  Brygidowie, potem w Nawsiu, gdzie zosta┼é obrany.seniorem (1920). By┼é redaktorem "Przyjaciela Ludu", "Rolnika Szl─ůskiego" i "Przegl─ůdu Politycznego" oraz autorem szeregu drobniejszych opracowa┼ä politycznych, narodowych i spo┼éecznych. By┼é prezesem Towarzystwa O┼Ťwiaty Ludowej.

Czerny Rudolf (1913), urodzony w Debreczynie na W─Ögrzech. By┼é katechet─ů w szko┼éach bielskich. Umar┼é w Wiedniu w roku 1952.

Porwa┼é Bruno (1923), urodzony w Bielsku. Po wikariacie odszed┼é do Bia┼éej, gdzie by┼é proboszczem od 1924 do 1958 roku, wyjecha┼é zagranic─Ö. By┼é szczególnie lubiany przez swój zbór. Utalentowany muzyk-pianista i rysownik, oryginalny w  my┼Ťlach swoich kaznodzieja. Mikler Erwin (1938-1940), urodzony w Bielsku. Wikariusz w Bielsku, pó┼║niej pastor w Mi─Ödzyrzeczu (1941-1945).

Kubaczka Jerzy (1938-1940), urodzony w B┼é─Ödowicach. Po ordynacji by┼é katechet─ů w polskich szko┼éach w Bielsku. Powo┼éany do wojska w czasie okupacji - zagin─ů┼é.

W okresie powojennym służyli zborowi jako wikariusze:

Bruell Tomasz, pó┼║niejszy duszpasterz misyjny w Cieszynie. Zmar┼é w 2011r.

Lukas Marcin, pó┼║niejszy proboszcz w Wodzis┼éawiu. Zmar┼é w 2005r.

Szarek Jan, 1960-1970 proboszcz w Gi┼╝ycku, a od roku 1970 wikariusz senioralny w Bielsku, nast─Öpnie proboszcz, i  od 1980 r. senior Diecezji Cieszy┼äskiej, a nast─Öpnie Biskup Ko┼Ťcio┼éa Ewangelicko - Augsburskiego w RP.


Katechetami w szko┼éach bielskich w ostatnim pó┼éwieczu byli:

Krzywo┼ä Brunon (1903-1927), syn superintendenta Andrzeja Krzywonia. Po wikariacie w Ig┼éawie (Morawy) i Bia┼éej obj─ů┼é stanowisko nauczyciela religii w niemieckich szko┼éach w  Bielsku. Po dziesi─Öcioletnim wypoczynku obj─ů┼é dyrektur─Ö miejscowego seminarium nauczycielskiego. Zmar┼é w roku 1945. Czerny Rudolf (1913), wymieniony poprzednio.

Harlfinger Jan (1918- 1941). Po studiach by┼é pastorem w  Frywa┼édzie, potem nauczycielem religii w szko┼éach ┼Ťrednich w  Bielsku. Zmar┼é w roku 1941.

Christ Fryderyk, w latach 1910-1939 nauczyciel religii w miejscowych szko┼éach powszechnych. Zmar┼é w roku 1967 w Halle.

Kubaczka Otton (1927-1931) prowadzi┼é nauk─Ö religii w  polskich szko┼éach w Bielsku, potem obj─ů┼é stanowisko proboszcza w Goleszowie, gdzie umar┼é w roku 1959. Kubaczka Jerzy, wymieniony poprzednio. Wegert Adam Piotr, wymieniony poprzednio.


<< wr├│─ç




zobacz tak┼╝e
newsletter










´╗┐© Parafia Ewangelicko-Augsburska w Bielsku
Pl. ks. Marcina Lutra 12
43-300 Bielsko-Biała
telefon: 33 82 274 71
e-mail: bielsko@luteranie.pl